Fraude met Europese middelen. Waarom? Wat wordt er aan gedaan?

Mark SCHELFHOUT posted on 19/02/2013 in Fraud Talk
In De Standaard van 7 januari 2013 haalt Bart Staes (MEP) het creatief gebruik van Europees geld aan, dit naar aanleiding van de publicatie van het jaarrapport van de Europese Rekenkamer waarin melding wordt gemaakt van foute besteding van o.a. middelen uit de drie grote Europese structuurfondsen (regionale ontwikkeling, tewerkstelling en sociale cohesie).

Bart Staes is al lang genoeg lid van diverse commissies in het Europees Parlement en dus goed geplaatst om te weten hoe de vork aan de steel zit en hij legt in dit artikel dan ook de vinger op de zere wonde. Wat er echter niet vermeld wordt in het artikel is dat de Commissie al verschillende jaren allerlei acties heeft ondernomen om tijdig onregelmatige onkosten op te sporen en te corrigeren. Dit wordt vertaald in een door de Europese Rekenkamer bepaalde foutenmarge die daalt van 12% (2006) naar 3,2% (2011) (lower limit level).

De Commissie, en de lidstaten, zijn dus op goede weg zou men kunnen concluderen hoewel de vooruitgang eerder traag is. Fraude en onregelmatigheden laten zich immers niet snel bestrijden. De oorsprong van deze problematiek ligt volgens Mr. Staes evenwel vooral bij de lidstaten die primair verantwoordelijk zijn voor het goede beheer van de fondsen.

De Europese Rekenkamer schrijft in dit verband dat 70% van de door de Europese Rekenkamer gevonden fouten eigenlijk gedetecteerd hadden kunnen worden door de lidstaten. Ze illustreert dit met enkele voorbeelden en, jaarlijks wederkerend, zijn het gebrek aan controlespoor, bijvoorbeeld het afwezig zijn van tijdsregistratie voor scholingsprojecten; het ontbreken van boekhoudstukken en, belangrijker; de inbreuken op openbare aanbestedingen die traditioneel een aanzienlijke proportie van de foutenfractie vertegenwoordigen.

De Europese Rekenkamer hanteert voor deze laatste categorie een eerder stalinistische, maar verdedigbare, aanpak om de foutenfractie te bepalen. In geval er een openbare aanbestedingsprocedure verkeerd verlopen is dan wordt de fout bepaald op 100%. Men zou kunnen argumenteren dat "Ja maar, de weg is aangelegd en de kosten zijn gemaakt maar er wordt niets aanvaard". Dit is echter iets te kort door de bocht. De Europese Rekenkamer moet de wettelijkheid, regelmatigheid en subsidiabiliteit van de uitgaven controleren. Inbreuken in openbare aanbestedingen stroken niet met het principe van "wettelijkheid" en worden dan ook (terecht) verworpen ondanks dat er (een deel) rechtvaardigbare kosten werden gemaakt.

Het beheer van de middelen door de lidstaten blijft dus de achilleshiel van het systeem. Een bijkomende factor is tevens dat de fondsen op basis van objectieve criteria verdeeld worden (bv het aantal werklozen op moment van verdeling) maar dat er geen rekening wordt gehouden met de verschillen in bv. salarissen en dergelijke meer.

Neem bijvoorbeeld een scholingsproject in lidstaat X waar het gemiddelde salaris van een leraar €5.000 bedraagt en vergelijk dit met een gelijkaardig project in lidstaat Y waar een leraar €500 verdient. Simplistisch gezegd zou je kunnen besluiten dat lidstaat Y, om hetzelfde budget weg te zetten, 10 keer meer projecten moet goedkeuren. Dit leidt heel dikwijls tot het goedkeuren van projecten die onvoldoende garantie bieden op kwaliteit en gezond financieel beheer wat bijgevolg bijdraagt aan de hoge foutenmarge.

Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan een reeks maatregelen van tweeërlei aard die er (hopelijk) toe leiden dat fraude en onregelmatigheden worden gereduceerd. Enerzijds wordt er hoog ingezet op de ontwikkeling van standaardkosten (unit costs, forfaits, etc.) die vergoed worden bij het behalen van outputs/outcomes/milestones. Anderzijds zullen lidstaten verplicht worden om doeltreffende instrumenten te ontwikkelen om fraude en onregelmatigheden te bestrijden.

De Commissie zit ondertussen ook niet stil en versterkt haar toezichtspositie via het aanscherpen van risicoanalyses gecombineerd met de ontwikkeling van smart IT-tools die toelaten om fraude en onregelmatigheden beter te bestrijden.
A former Cincinnati mayoral candidate allegedly lied about owning businesses in order to fraudulently seek more tha… https://t.co/LRJNcEjYf4

14/04/2021 00:30 TheACFE

Constant evaluation of interview techniques is highly valuable, as Jonathan Davison shared with this year's… https://t.co/pfv8uWLczi

13/04/2021 21:30 TheACFE

FinCEN released the notice of proposed rule-making that would allow the public to comment on the beneficial ownersh… https://t.co/3BaFGyGVqH

13/04/2021 20:16 TheACFE

“It’s not an interrogation; it’s a conversation with a purpose.” Jonathan Davison offered interview expertise to vi… https://t.co/KFxEpRg2Ua

13/04/2021 18:30 TheACFE

As Bitcoin becomes more prevalent in Venezuela, government entities are concerned about the risk of money launderin… https://t.co/sOtX9BOSK2

13/04/2021 17:45 TheACFE

Vandaag hebben we 5 mannen aangehouden voor #oplichting met #covid-beschermingsmiddelen. Zij worden verdacht van wi… https://t.co/DDBJ5clzF0

13/04/2021 15:43 FIOD

Op 7 april zijn er in #Almere 3 bedrijfspanden en 1 woonadres doorzocht in een onderzoek naar valsheid in geschrift… https://t.co/Prlrn6KQqC

09/04/2021 16:07 FIOD

‘Een juwelier kan zich afvragen waarom, als iemand zijn geld eerlijk heeft verdiend, hij toch met cash moet betalen… https://t.co/TuqVXetUrr

06/04/2021 10:43 FIOD