Fraude met Europese middelen. Waarom? Wat wordt er aan gedaan?

Mark SCHELFHOUT posted on 19/02/2013 in Fraud Talk
In De Standaard van 7 januari 2013 haalt Bart Staes (MEP) het creatief gebruik van Europees geld aan, dit naar aanleiding van de publicatie van het jaarrapport van de Europese Rekenkamer waarin melding wordt gemaakt van foute besteding van o.a. middelen uit de drie grote Europese structuurfondsen (regionale ontwikkeling, tewerkstelling en sociale cohesie).

Bart Staes is al lang genoeg lid van diverse commissies in het Europees Parlement en dus goed geplaatst om te weten hoe de vork aan de steel zit en hij legt in dit artikel dan ook de vinger op de zere wonde. Wat er echter niet vermeld wordt in het artikel is dat de Commissie al verschillende jaren allerlei acties heeft ondernomen om tijdig onregelmatige onkosten op te sporen en te corrigeren. Dit wordt vertaald in een door de Europese Rekenkamer bepaalde foutenmarge die daalt van 12% (2006) naar 3,2% (2011) (lower limit level).

De Commissie, en de lidstaten, zijn dus op goede weg zou men kunnen concluderen hoewel de vooruitgang eerder traag is. Fraude en onregelmatigheden laten zich immers niet snel bestrijden. De oorsprong van deze problematiek ligt volgens Mr. Staes evenwel vooral bij de lidstaten die primair verantwoordelijk zijn voor het goede beheer van de fondsen.

De Europese Rekenkamer schrijft in dit verband dat 70% van de door de Europese Rekenkamer gevonden fouten eigenlijk gedetecteerd hadden kunnen worden door de lidstaten. Ze illustreert dit met enkele voorbeelden en, jaarlijks wederkerend, zijn het gebrek aan controlespoor, bijvoorbeeld het afwezig zijn van tijdsregistratie voor scholingsprojecten; het ontbreken van boekhoudstukken en, belangrijker; de inbreuken op openbare aanbestedingen die traditioneel een aanzienlijke proportie van de foutenfractie vertegenwoordigen.

De Europese Rekenkamer hanteert voor deze laatste categorie een eerder stalinistische, maar verdedigbare, aanpak om de foutenfractie te bepalen. In geval er een openbare aanbestedingsprocedure verkeerd verlopen is dan wordt de fout bepaald op 100%. Men zou kunnen argumenteren dat "Ja maar, de weg is aangelegd en de kosten zijn gemaakt maar er wordt niets aanvaard". Dit is echter iets te kort door de bocht. De Europese Rekenkamer moet de wettelijkheid, regelmatigheid en subsidiabiliteit van de uitgaven controleren. Inbreuken in openbare aanbestedingen stroken niet met het principe van "wettelijkheid" en worden dan ook (terecht) verworpen ondanks dat er (een deel) rechtvaardigbare kosten werden gemaakt.

Het beheer van de middelen door de lidstaten blijft dus de achilleshiel van het systeem. Een bijkomende factor is tevens dat de fondsen op basis van objectieve criteria verdeeld worden (bv het aantal werklozen op moment van verdeling) maar dat er geen rekening wordt gehouden met de verschillen in bv. salarissen en dergelijke meer.

Neem bijvoorbeeld een scholingsproject in lidstaat X waar het gemiddelde salaris van een leraar €5.000 bedraagt en vergelijk dit met een gelijkaardig project in lidstaat Y waar een leraar €500 verdient. Simplistisch gezegd zou je kunnen besluiten dat lidstaat Y, om hetzelfde budget weg te zetten, 10 keer meer projecten moet goedkeuren. Dit leidt heel dikwijls tot het goedkeuren van projecten die onvoldoende garantie bieden op kwaliteit en gezond financieel beheer wat bijgevolg bijdraagt aan de hoge foutenmarge.

Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan een reeks maatregelen van tweeërlei aard die er (hopelijk) toe leiden dat fraude en onregelmatigheden worden gereduceerd. Enerzijds wordt er hoog ingezet op de ontwikkeling van standaardkosten (unit costs, forfaits, etc.) die vergoed worden bij het behalen van outputs/outcomes/milestones. Anderzijds zullen lidstaten verplicht worden om doeltreffende instrumenten te ontwikkelen om fraude en onregelmatigheden te bestrijden.

De Commissie zit ondertussen ook niet stil en versterkt haar toezichtspositie via het aanscherpen van risicoanalyses gecombineerd met de ontwikkeling van smart IT-tools die toelaten om fraude en onregelmatigheden beter te bestrijden.
Investigators say consumers are getting tricked into buying stolen vehicles. Many people think it's because of a na… https://t.co/wi6SM5gRfS

05/08/2021 18:00 TheACFE

Recognizing the element of "capability" can be critical to performing ongoing monitoring of fraud awareness.… https://t.co/RmOgQtoGFo

05/08/2021 16:30 TheACFE

Een 38-jarige eigenaar van een administratiekantoor wordt verdacht van #belastingfraude. We doorzochten een woning… https://t.co/tie2Vh6USX

05/08/2021 14:59 FIOD

Hips don’t lie? Maybe tax records do. Investigators allege that Shakira defrauded the Spanish government by not pay… https://t.co/ljlpwKbiYR

05/08/2021 14:00 TheACFE

A whistleblower lawsuit alleges that a corporate headhunter firm conducted a decade-long scheme that deprived New Y… https://t.co/TGPsS4GUYP

05/08/2021 04:35 TheACFE

Did you know that we not only publish a global edition of the Report to the Nations, but we also share regional sub… https://t.co/IIMDAtQ7sU

05/08/2021 01:54 TheACFE

We onderzoeken een vader en zoon (57 en 29 jaar). De vader betaalde als stichtingbestuurder van een #basisschool ee… https://t.co/9Yp4hH8NM2

28/07/2021 14:47 FIOD

Na het weigeren mee te werken aan een #boekenonderzoek zijn de 54-jarige en 52-jarige eigenaren van een belasting-… https://t.co/swng7lsynl

23/07/2021 09:44 FIOD