Fraude met Europese middelen. Waarom? Wat wordt er aan gedaan?

Mark SCHELFHOUT posted on 19/02/2013 in Fraud Talk
In De Standaard van 7 januari 2013 haalt Bart Staes (MEP) het creatief gebruik van Europees geld aan, dit naar aanleiding van de publicatie van het jaarrapport van de Europese Rekenkamer waarin melding wordt gemaakt van foute besteding van o.a. middelen uit de drie grote Europese structuurfondsen (regionale ontwikkeling, tewerkstelling en sociale cohesie).

Bart Staes is al lang genoeg lid van diverse commissies in het Europees Parlement en dus goed geplaatst om te weten hoe de vork aan de steel zit en hij legt in dit artikel dan ook de vinger op de zere wonde. Wat er echter niet vermeld wordt in het artikel is dat de Commissie al verschillende jaren allerlei acties heeft ondernomen om tijdig onregelmatige onkosten op te sporen en te corrigeren. Dit wordt vertaald in een door de Europese Rekenkamer bepaalde foutenmarge die daalt van 12% (2006) naar 3,2% (2011) (lower limit level).

De Commissie, en de lidstaten, zijn dus op goede weg zou men kunnen concluderen hoewel de vooruitgang eerder traag is. Fraude en onregelmatigheden laten zich immers niet snel bestrijden. De oorsprong van deze problematiek ligt volgens Mr. Staes evenwel vooral bij de lidstaten die primair verantwoordelijk zijn voor het goede beheer van de fondsen.

De Europese Rekenkamer schrijft in dit verband dat 70% van de door de Europese Rekenkamer gevonden fouten eigenlijk gedetecteerd hadden kunnen worden door de lidstaten. Ze illustreert dit met enkele voorbeelden en, jaarlijks wederkerend, zijn het gebrek aan controlespoor, bijvoorbeeld het afwezig zijn van tijdsregistratie voor scholingsprojecten; het ontbreken van boekhoudstukken en, belangrijker; de inbreuken op openbare aanbestedingen die traditioneel een aanzienlijke proportie van de foutenfractie vertegenwoordigen.

De Europese Rekenkamer hanteert voor deze laatste categorie een eerder stalinistische, maar verdedigbare, aanpak om de foutenfractie te bepalen. In geval er een openbare aanbestedingsprocedure verkeerd verlopen is dan wordt de fout bepaald op 100%. Men zou kunnen argumenteren dat "Ja maar, de weg is aangelegd en de kosten zijn gemaakt maar er wordt niets aanvaard". Dit is echter iets te kort door de bocht. De Europese Rekenkamer moet de wettelijkheid, regelmatigheid en subsidiabiliteit van de uitgaven controleren. Inbreuken in openbare aanbestedingen stroken niet met het principe van "wettelijkheid" en worden dan ook (terecht) verworpen ondanks dat er (een deel) rechtvaardigbare kosten werden gemaakt.

Het beheer van de middelen door de lidstaten blijft dus de achilleshiel van het systeem. Een bijkomende factor is tevens dat de fondsen op basis van objectieve criteria verdeeld worden (bv het aantal werklozen op moment van verdeling) maar dat er geen rekening wordt gehouden met de verschillen in bv. salarissen en dergelijke meer.

Neem bijvoorbeeld een scholingsproject in lidstaat X waar het gemiddelde salaris van een leraar €5.000 bedraagt en vergelijk dit met een gelijkaardig project in lidstaat Y waar een leraar €500 verdient. Simplistisch gezegd zou je kunnen besluiten dat lidstaat Y, om hetzelfde budget weg te zetten, 10 keer meer projecten moet goedkeuren. Dit leidt heel dikwijls tot het goedkeuren van projecten die onvoldoende garantie bieden op kwaliteit en gezond financieel beheer wat bijgevolg bijdraagt aan de hoge foutenmarge.

Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan een reeks maatregelen van tweeërlei aard die er (hopelijk) toe leiden dat fraude en onregelmatigheden worden gereduceerd. Enerzijds wordt er hoog ingezet op de ontwikkeling van standaardkosten (unit costs, forfaits, etc.) die vergoed worden bij het behalen van outputs/outcomes/milestones. Anderzijds zullen lidstaten verplicht worden om doeltreffende instrumenten te ontwikkelen om fraude en onregelmatigheden te bestrijden.

De Commissie zit ondertussen ook niet stil en versterkt haar toezichtspositie via het aanscherpen van risicoanalyses gecombineerd met de ontwikkeling van smart IT-tools die toelaten om fraude en onregelmatigheden beter te bestrijden.
These bed and breakfast and hotel properties in Louisiana were purchased by committing bank fraud, defrauding lende… https://t.co/J2mbRiGHS4

28/10/2020 02:33 TheACFE

Curious about how fraud has changed since the beginning of COVID-19? We recently released the second edition of our… https://t.co/llCK1YiTLp

28/10/2020 00:54 TheACFE

BitMEX, which has been charged with facilitating unregistered trading, accelerated its mandate that all customers v… https://t.co/XGyayKkFTl

27/10/2020 22:30 TheACFE

Tasheika Hinson, CFE, is thankful for her mentors’ insight and support, and she’s hoping to pay the act forward by… https://t.co/G5pYZicX9r

27/10/2020 21:43 TheACFE

The failures exposed by the FinCen Files investigation have led to calls for reform from politicians and government… https://t.co/R7pCqVpwHv

27/10/2020 18:16 TheACFE

Gisteren hielden we een 26-jarige man aan in #Utrecht. Hij wordt verdacht van btw-fraude met auto's en #valsheid in… https://t.co/EaR8WlizZ2

27/10/2020 15:01 FIOD